مدیریت بیاختیاری ادرار و مدفوع، یکی از شایعترین چالشها در پرستاری از سالمندان در منزل است. بالا رفتن سن، همیشه به کمردرد و پادرد و فشار خون ختم نمیشود؛ گاهی بروز مشکلات حرکتی، عصبی یا شناختی، بسیاری از سالمندان را نیازمند استفاده از پوشک میکند و اگر کسی نباشد این موضوع حساس را به درستی مدیریت کند، باید منتظر پیامدهای برتری از جمله زخم بستر، عفونتهای پوستی و حتی آسیبهای روانی هم بود.
در این صفحه، نکاتی را بررسی میکنیم که هر پرستار سالمند در منزل باید درباره نگهداری از سالمند پوشکی بداند. به جز اهمیت اصول بهداشتی در این فرآیند، حفظ کرامت انسانی هم در این فرآیند نقش دارند که در این مطلب به تمام جوانب آن پرداختهایم.
چه سالمندانی باید از پوشک استفاده کنند؟
مبحث استفاده از پوشک در سالمندان، صرفاً مرتبط با کهولت سن نیست. منظور ما از این جمله این است که در بسیاری اوقات بروز اختلالات فیزیولوژیکی یا عصبی باعث بیاختیاری در کنترل ادرار و مدفوع میشوند. برای ارائه مراقبت هدفمند، بهتر است از این بیماریها و مکانیزم پیشروی آنها آگاه باشید و گروههایی که نیاز به پوشک دارند را بشناسید:
سالمندان مبتلا به بیاختیاری ادرار یا مدفوع
بی اختیاری میتواند ناشی از دلایل متعدد زیر باشد:
- سکته مغزی و آسیب به نواحی کنترلکننده عضلات مثانه و روده
- بیماریهای عصبی – عضلانی مانند پارکینسون، ام اس یا آسیب نخاعی
- زوال عقل یا آلزایمر که توانایی تشخیص نیاز به دفع را کاهش میدهد
- ضعف کف لگن که در زنان سالمند بیشتر شاهد آن هستیم
- عوارض دارویی یا اختلالات متابولیک مانند دیابت یا نارسایی کلیه
سالمندان با مشکلات حرکتی و سالمندان بستری
افرادی که به دلیل شکستگی لگن، آرتروز حاد، فلج اندام تحتانی یا دوران نقاهت پس از جراحیهای خاص قادر به جابجایی نیستند، نیاز دارند به خاطر رعایت بهداشت و جلوگیری از آلودگی محیط و بروز عفونت از پوشک استفاده کنند.
پرستار سالمند در منزل در این شرایط میتواند با تکنیکهای جابهجایی صحیح، تعویض صحیح و به موقع پوشک و مراقبت از پوست سالمند، از بروز زخم بستر و عفونتهای پوستی جلوگیری کند.
سالمندان دچار اختلالات روانی یا شناختی
اگر سالمند از مشکلاتی مانند افسردگی شدید، دمانس یا اختلالات روانپزشکی رنج میبرد، ممکن است در زمان دفع نیاز به کمک داشته باشد. در این وضعیت، همراهی یک مراقب یا پرستار سالمند در منزل برای استفاده از پوشک و کاهش فشار روانی سالمند ضروری است.
سالمندان تحت مراقبتهای پایان عمر (Palliative Care)
در مراحل پایانی بیماریهای مزمن و لاعلاج مانند سرطان درماننشده، ALS یا بیماریهای ریوی حاد، سالمند معمولاً کنترل ارادی بر عملکرد بدن خود ندارد و نیاز به پوشک پیدا میکند. در این شرایط، پوشک کردن سالمند ابزاری برای آسایش و حفظ کرامت فرد در روزهای پایانی زندگی است.
انتخاب پوشک مناسب برای سالمندان
از آنجایی که انتخاب پوشک برای سالمندان مستقیما بر کیفیت زندگی، سلامت پوستی، تحرک و حتی عزتنفس سالمند تأثیر میگذارد، برای انتخاب پوشک سالمند، باید فاکتورهای متعددی را در نظر گرفت:
شناخت نوع بیاختیاری و تطبیق نوع پوشک
اولین قدم این است که نوع و شدت بیاختیاری را بدانید. مثلا بعضی از سالمندان تنها هنگام سرفه یا خنده دچار نشت ادرار میشوند (بیاختیاری استرسی)، بعضی دیگر ناگهان نیاز شدید به دفع پیدا میکنند (بیاختیاری اضطراری) و عدهای کنترل کلی خود را از دست دادهاند. پوشکهای شورتی (Pull-up)، چسبی (Open type) و پدهای جاذب انواع مختلف پوشک سالمندان هستند که با ویژگیهای خاص برای سالمندان با مشکلات مختلف طراحی شدهاند. مشورت با پرستار سالمند در منزل میتواند به انتخاب نوع پوشک متناسب با الگوی دفع و سطح همکاری سالمند کمک مؤثری کند.
توجه به سایز و فرم بدن سالمند
تناسب پوشک با فرم بدن سالمند، مهمتر از تناسب آن با جنسیت و سن اوست. بهویژه توجه به فرم دور کمر و رانها نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از نشت و ایجاد زخمهای پوستی دارد.
انتخاب پوشک بر اساس زمان استفاده
نیازهای سالمندان پوشکی برای دفع ادرار و مدفوع در روز و شب متفاوت است. پوشکهای روزانه باید سبک، راحت و با قابلیت تعویض آسان باشند؛ در حالیکه پوشکهای شبانه باید قدرت جذب بالاتر داشته باشند و ترجیحا از طراحی ضد نشت برخوردار باشند.
حتی بعضی از برندها انواع مخصوص پوشک سالمند را با لایههای اضافی و ضد بو تولید میکنند که برای افرادی که زمان زیادی در بستر هستند یا حجم دفع ادرار آنها در شب زیاد است، گزینههای ایدئالی هستند.
جنس پوشک و اهمیت تهویه مناسب پوست
پوست سالمندان بهمراتب حساستر از بزرگسالان عادی است و اگر به اندازه کافی در معرض هوای آزاد نباشد یا برای مدت طولانی با رطوبت در تماس باشد، مستعد التهاب و زخم میشود. پوشکهایی با فناوری DryFeel یا CottonSoft به همین دلیل تولید شدهاند و روی حفظ خشکی و جلوگیری از سوختگی پوست تمرکز دارند.
در خانوادههایی که پرستار سالمند در منزل دارند، این پرستار وظیفه دارد به طور مستمر وضعیت پوست را ارزیابی کرده و در صورت مشاهده علائم غیرعادی، نوع پوشک را تغییر دهد.
نکات مهم در تعویض پوشک سالمند
پوست سالمندان مستعد آسیبدیدن است و اگر در مراقبت از آن سهلانگاری کنید به سرعت دچار عارضههای دردناک و طولانی خواهد شد. به عنوان مراقب یا پرستار سالمند پوشکی در منزل، باید تعویض پوشک سالمند را به شکل اصولی و با دقت انجام دهید تا احتمال بروز این عوارض به حداقل برسد. در این راستا، رعایت مراحل زیر برای مراقب و پرستار سالمند پوشکی ضروری است:
- رعایت بهداشت دستها و استفاده از دستکش یکبارمصرف قبل از شروع تعویض پوشک برای جلوگیری از انتقال میکروبها
- آمادهسازی وسایل مورد نیاز شامل پوشک نو، دستمال مرطوب مخصوص پوست حساس، کرم زینک یا پماد محافظ، کیسه زباله
- تمیز کردن ملایم ناحیه تناسلی از جلو به عقب (بهویژه در زنان) و خشک کردن کامل پوست قبل از پوشاندن پوشک جدید برای جلوگیری از انتقال میکروب و عوامل بیماریزا
- بررسی منظم پوست از نظر قرمزی، التهاب یا تاول در هر نوبت تعویض پوشک سالمند
- تعویض بهموقع پوشک سالمند حداقل هر ۳ تا ۴ ساعت در روز و بلافاصله پس از دفع (حتی در شب)
- ایجاد حریم خصوصی برای سالمند و کاهش حس شرم در حین تعویض
مراقبت از پوست سالمندان پوشکی و پیشگیری از زخم بستر
تا اینجا به اهمیت سلامت پوست سالمندان پوشکی پی بردید. نگهداری از سالمندان پوشکی در منزل خود چالش بزرگیست که در صورت بروز مشکلات پوستی ناشی از پوشک، به مراتب دشوارتر هم خواهد شد. استفاده منظم از کرمهای محافظ پوست مانند زینک اکساید، پس از هر تعویض پوشک، از تحریک پوست جلوگیری میکند. پرستار سالمند در منزل موظف است روزانه پوست نواحی تحت فشار را بررسی کرده و در صورت مشاهده علائمی مانند قرمزی یا التهاب، بدون معطلی اقدامات لازم را انجام دهد. همچنین تغییر وضعیت بدن سالمند هر ۲ تا ۳ ساعت (حتی در شب) نقش مفیدی در کاهش فشار موضعی روی نواحی خاص پوست و پیشگیری از زخمهای فشاری دارد.
نقش پرستار در منزل در مراقبت از سالمند پوشکی
حضور یک پرستار حرفهای در منزل، کیفیت مراقبت از سالمند پوشکی را افزایش میدهد. پرستار سالمند با آشنایی کامل به اصول بهداشتی، ارتباطی و بالینی، شرایط مراقبتی ایمن و انسانی را برای سالمندتان فراهم میکند.
وظایف کلیدی پرستار سالمند پوشکی شامل موارد زیر است:
- بررسی منظم پوست و پیشگیری از زخم بستر
- تعویض پوشک در فواصل مناسب و بهداشتی
- استفاده صحیح از محصولات محافظتی خاص سالمندان
- آموزش خانواده برای مراقبت صحیح در زمان عدم حضور پرستار
- احترام به حریم شخصی و روانی سالمند
با انتخاب پرستار متخصص از طریق سفیران آرامش، میتوانید با خیال آسوده سلامت، بهداشت و آرامش سالمند خود را تضمین کنید.
در پایان
مراقبت از سالمند پوشکی به تخصص، صبر و شناخت بالینی است. اگر به دنبال پرستار آموزشدیده و قابلاعتماد در زمینه مراقبت از سالمندان هستید، با موسسه سفیران آرامش تماس بگیرید تا بهترین پرستار را متناسب با نیازتان معرفی کنیم.
بدون دیدگاه