بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، سالانه حدود ۱۴۰ میلیون نفر آبله مرغان میگیرند که بیش از ۹۰ درصد آنها را کودکان زیر ۱۲ سال تشکیل میدهند. این بیماری ویروسی معمولاً با علائم پوستی خارشدار و ملتهب آغاز میشود و در اغلب موارد برای کودکان خطرناک نیست. اما در تعداد محدودی ممکن است به عوارض جدی مانند عفونتهای باکتریایی، ذاتالریه و حتی التهاب مغز منجر شود.
درمان آبله مرغان در کودکان معمولا با اقدامات حمایتی مثل کنترل تب، کاهش خارش و جلوگیری از عفونت ثانویه است. با این حال، در برخی موارد خاص نیاز به مداخلات دارویی بیشتر و تخصصیتر وجود دارد. در ادامه این مطلب از وبسایت موسسه سفیران آرامش، علائم آبله مرغان در کودکان را بررسی میکنیم، و به خطرات و روشهای درمان میپردازیم.
کودکان چطور آبله مرغان می گیرند؟
آبله مرغان (Chickenpox) بیماری به ظاهر سادهای است که ویروس واریسلا زوستر (Varicella-Zoster Virus) عامل آن است. این ویروس به شدت مسری است و از طریق ذرات تنفسی، سرفه یا تماس مستقیم با تاولهای پوستی به آسانی منتقل میشود. طبق اعلام CDC، احتمال سرایت آبله مرغان از فرد مبتلا به گروههای حساس در محیط مشترک، بیش از ۹۰ % است.
علائم شایع آبله مرغان که معمولاً بیماری با آن شروع میشود، شامل تب خفیف، خستگی، سردرد و کاهش اشتهاست و پس از ۱ تا ۲ روز، بثورات پوستی قرمز رنگ و خارشدار ظاهر میشوند. این ضایعات که در ابتدا دانههای قرمزند و به تدریج به تاولهای شفاف تبدیل میشوند، ممکن است سراسر بدن از جمله صورت، دست و پاها، کمر و شکم را درگیر کنند. دوره بیماری بین ۵ تا ۱۰ روز طول میکشد و نشانههای باقی مانده روی پوست تا ۲ ماه از بین میروند.
آیا آبله مرغان در کودکان خطرناک است؟
بسیاری از کودکان بدون عارضه خاص از آبله مرغان بهبود مییابند، اما در بعضی موارد، مخصوصا در کودکان با سیستم ایمنی ضعیف، این ویروس میتواند مشکلات جدیتری ایجاد کرده و به طرز غیر قابل باوری زندگی کودک را تهدید کند. آشنایی با مراحل بیماری و شناخت نشانههای غیرعادی، کلید اصلی در مدیریت این وضعیت است.
یکی از شایعترین عوارض، عفونت باکتریایی ثانویه پوست است. مخصوصا اگر کودک شما تاولها را میخاراند، عفونت میتواند به سلولیت چرکی یا حتی سپسیس منجر شود. علاوه بر این، خطر بروز آنسفالیت (التهاب مغز)، آتاکسی مغزی (ناهماهنگی حرکات بدن)، و ذاتالریه ویروسی هم وجود دارد که بیشتر در نوزادان و افراد با بیماریهای زمینهای شایع است.
شاید شنیده باشید که پس از فروکش کردن آبله مرغان، ویروس آن در بدن باقی مانده و ممکن است سالها بعد به شکل زونا (Shingles) بازگردد. اگر مراقب یا پرستار کودک در منزل هستید، لازم است از این خطرات احتمالی آگاه باشید و بدون ایجاد ترس و وسواس بیش از حد، در مراقبتها و نیاز به مراجعه سریع به پزشک هوشیارانه عمل کنید.
درمان آبله مرغان در کودکان: از راهکارهای بدون نسخه تا درمان با دارو
آبله مرغان یک بیماری “خودمحدودشونده” است و بعد از مدت کوتاهی بهبود پیدا میکند. از این رو، درمان آبله مرغان در کودکان با درمان سایر بیماریهای ویروسی فرق دارد. این فرآیند معمولاً نیازی به داروهای ضدویروسی ندارد و بیشتر بر «علامتدرمانی» و پیشگیری از عوارض متمرکز است.
اولویت اصلی، مدیریت تب است. استفاده از داروهایی مثل استامینوفن فقط و فقط با مشورت پزشک و در دوز مناسب، برای کنترل تب مفید است. اما مهمترین چالش، بخصوص برای کودکان که طاقت کمی دارند، خارش شدید و خراشیدگی تاولهاست که خطر عفونت ثانویه را هم افزایش میدهد. داروهایی مثل پماد کالامین، کمپرس سرد و حمام جو دوسر نقش مثبتی در بهبود عوارض پوستی و التیام آنها بازی میکنند.
برای موارد خاص، مانند کودکان با نقص ایمنی، نوزادان زیر یک ماه، یا کودکان مبتلا به اگزمای پوستی، پزشک ممکن است داروی ضدویروسی آسیکلوویر (Acyclovir) را تجویز کند. این دارو تنها در روزهای ابتدایی بیماری توصیه میشود و حتما باید زیر نظر پزشک متخصص استفاده شود.
در روند درمان آبله مرغان در کودکان، یک سری اقدامات مثل حفظ بهداشت، کوتاه نگه داشتن ناخنها و عدم خاراندن ضایعات پوستی هم در جلوگیری از عفونت و اسکار دائمی پوست نقش دارند. در شرایط خاص و برای والدینی که شاغلاند و شرایط نگهداری از کودک بیمار را ندارند، بهرهگیری از خدمات پرستار کودک در منزل میتواند رعایت نکات مهم و مراقبتهای تخصصی را تضمین کند.
چه موقع لازم است به پزشک مراجعه کنیم؟
گاهی والدین یا پرستار کودک در منزل با نشانههای خارج از کنترل مواجه میشوند که نیاز به مداخله پزشک دارد. بروز علائمی مانند تب بالای ۳۹ درجه که با دارو کنترل نمیشود و برای مدت طولانی ادامه یافته، تاولهای چرکی یا بثورات پوستی همراه با خونریزی، سرفه شدید، خوابآلودگی مفرط یا درد گردن را باید به عنوان هشدار جدی تلقی کنید و در چنین شرایطی، فورا به پزشک مراجعه کنید.
در مواردی که مراجعه حضوری برایتان امکانپذیر نیست یا کودک نیاز به مراقبت پیوسته دارد، استفاده از خدمات پرستاری از کودک در منزل کمککننده است. پرستاران آموزشدیده در این زمینه میتوانند تب کودک را کنترل کرده، داروها را به موقع تجویز کنند و علائم هشدار را زود تشخیص دهند. این کار از عوارض جدی جلوگیری میکند و آرامش خاطر والدین را فراهم میآورد.
پیشگیری از آبله مرغان در کودکان
تصور عموم درباره آبله مرغان این سات که هرکس در عمر خود حداقل یک بار به این بیماری مبتلا میشود. اما گزاره درستتر و تخصصیتر این است که با ایمنی فعال و هدفمند، میتوان از ابتلا به این بیماری تا حد زیادی پیشگیری کرد. پیشرفتهای علم ایمنی در پزشکی توانستهاند راه حلی برای مصون ماندن از ابتلا به آبله مرغان از طریق واکسیناسیون مؤثر ارائه دهند.
طبق دادههای CDC در صورت تزریق دو دوز کامل واکسن واریسلا یا همان واکسن آبله مرغان، بیش از ۹۰% ایمنی پایدار در برابر آبله مرغان ایجاد میشود. در واقع، این ایمنی احتمال انتقال ویروس به دیگران را کاهش داده و مانع بروز علائم شدید نیز، میشود. در کشورهایی که واکسیناسیون همگانی آبله مرغان اجرا شده، شیوع بیماری تا بیش از ۸۵% کاهش یافته است.
نکته جالب درباره ایمنی آبله مرغان این است که عدهای به صورت طبیعی، از طریق تماس غیر مستقیم یا خفیف با ویروس، ایمنی نسبی پیدا میکنند. اما این ایمنی، قابل تشخیص و قابل اتکا نیست و در مواردی منجر به بیماری در بزرگسالی میشود که به مراتب خطرناکتر است. بنابراین؛ تنها راه مطمئن برای نگرفتن آبله مرغان، دریافت واکسن در زمان مناسب است. بهترین سن واکسن آبله مرغان بین ۱۲ تا ۱۵ ماهگی برای دوز اول، و ۴ تا ۶ سالگی برای دوز دوم است.
آبله مرغان کودکان؛ ساده و در عین حال مرموز!
آبله مرغان دیگر بیماری ناشناخته قرنها پیش نیست، اما هنوز میتواند برای کودکانی که به درستی از آنها مراقبت نمیشود، مسیر درمانی دشوار و پرمخاطرهای داشته باشد. در طیف عوارض آبله مرغان کودکان، از تبهای ممتد و عفونتهای پوستی شدید گرفته تا التهاب مغز و مشکلات ریوی که تهدید جدی برای سلامتیاند، وجود دارد و هرکدام در کمین است تا فرصتی برای خودنمایی پیدا کند.
در این میان، تنها مدیریت صحیح بیماری است که دوره بهبودی را کوتاه، آسان و بی دردسر میکند. اگر کودکتان به آبله مرغان مبتلا شده یا نیاز به مراقبت پیوسته در دوران نقاهت این بیماری دارد، قبل از اینکه دیر شود با سفیران آرامش تماس بگیرید و از تجربه، تخصص و همراهی شبانهروزی پرستاران این مجموعه نهایت بهره را ببرید.
بدون دیدگاه