این روزها که روانشناسان و مربیان به بازی کردن کودکان به شکلی جدیتر از یک سرگرمی صرف نگاه میکنند، انتخاب بازی مناسب برای اوقات فراغت کودکان اهمیت ویژهای دارد. مطالعات بسیاری ثابت کردهاند که بازی، ابزاری موثر و مهم در رشد و تکامل کودکان است و بخصوص در سالهای اولیه زندگی به تقویت رشتههای عصبی در مغز آنها کمک میکند. با این تفاسیر، اگر والد یا پرستار کودک در منزل هستید، بهتر است با دقت و نکتهسنجی به سراغ بازیهایی بروید که علاوه بر جذابیت داشتن، در تقویت هوش و خلاقیت کودک هم موثر باشند.
این مطلب با معرفی ۱۰ بازی برای تقویت هوش کودکان، اطلاعات مفیدی در اختیارتان میگذارد.
اهمیت تقویت هوش و خلاقیت در کودکان
قبل از اینکه به معرفی 10 بازی برای تقویت هوش و خلاقیت کودک برسیم، لازم است اهمیت این کار را درک کنیم. بازی ، بهترین راه برای برقراری ارتباط کودکان با دنیای اطراف و پرورش مهارتهای اجتماعی است. مزیت اصلی بازی کردن کودکان این است که از این طریق میتوانند مفاهیم اساسی را در قالب عملی و با آموزش غیرمستقیم یاد بگیرند. در این میان، بازیهایی که مبتنی بر آزمون و خطا و ایدههای جدید هستند، با تمرکز روی خلاقیت کودکان به آنها کمک میکنند پیوندهای عصبی جدیدی در مغزشان ایجاد کرده و در جنبههای مختلف زندگی هوشمندانهتر عمل کنند. این کودکان، در آینده هم توان بیشتری برای مواجهه با چالشهای ذهنی و اجتماعی خواهند داشت.
بازیهای برتر برای تقویت هوش و خلاقیت کودک
در ادامه این مطلب، قصد داریم انواع بازی برای تقویت هوش کودکان را با تمرکز بر روی ابعاد ذهنی و رشد خلاقیت، معرفی کنیم. هر یک از این بازیها، میتوانند بُعد مهمی از توانمندیهای کودک را درگیر کنند و او را برای تجربههای دنیای واقعی آماده سازند.
بازی ساخت داستان مشترک
در این بازی ساده اما بسیار اثربخش، والد یا پرستار کودک با هدف طرح یک داستان، جملهای میگوید و کودک باید آن را به میل خود ادامه دهد. این زنجیره جملهسازی بین این دو تا زمانی ادامه پیدا میکند که یک داستان کامل شکل گیرد. تعداد شرکتکنندگان میتواند بیشتر هم باشد.
این بازی باعث تحریک کودک به صحبت کردن و پیدا کردن لغات مناسب شود، قوه تخیل او را تقویت کند و قدرت پیشبینی و منطق را در او پرورش دهد.
پازل تصویری
تنوع پازل کودکان در بازار زیاد است و برای سنین مختلف انتخابهای گستردهای وجود دارد. حل کردن پازل میتواند کودک را به چالش میکشد تا از مهارتهای تحلیلی خود استفاده کند و او را برای پیدا کردن قطعه مناسب به پشتکار وادارد.
حل پازل، همچنین باعث ارتقای تمرکز، حافظه، هماهنگی چشم و دست و تفکر هوشمندانه میشود و به کودک میآموزد که چگونه در مواجهه با مشکل، آرامش خود را حفظ کرده و بهترین راه حل را پیدا کند.
نقاشی آزاد با موضوع مشخص
تقویت هوش و خلاقیت در کودکان با تشویق آنها به تخیل و تصور آسانتر میشود. با مطرح کردن موضوعاتی مانند “سفر به ماه” یا ” طراحی ربات خیالی” کودک را تشویق به نقاشی کنید. این تکنیک، به کودک فرصت میدهد تا از طریق خلق تصاویر رنگی و پیادهسازی تخیلات ذهنی، به آنها شکل دهد و احساسات خود را درباره آنها ابراز کند. همین جزئیات به ظاهر معمولی، ذهن کودک را به سمت ایدهپردازی هدایت کرده و نحوه اجرا و عملی ساختن آن را به آنها یاد میدهد.
ساخت اشیاء با خمیر بازی
خمیر بازی از جمله فعالیتهایی است که در رشد کودکان نقش چندمنظوره دارد. در ظاهر، خمیر بازی تنها یک سرگرمی با هدف دست ورزی است، اما در واقع ابزاری مناسب برای تقویت مهارتهای حرکتی ظریف و پرورش خلاقیت بصری و فضایی است.
کاردستی با مواد قابل بازیافت و در دسترس
با وسایلی که در هر خانهای پیدا میشود، مانند رول دستمال کاغذی، در بطری، جعبههای مقوایی و… از کودک بخواهید چیزهای مختلف بسازد و در این فرآیند او را همراهی کنید.
یک پرستار کودک در منزل که تخصص و تجربه کافی در زمینه کار با کودکان را داشته باشد، از اهمیت این کار آگاه است و برای تقویت خلاقیت، آشنایی با مفهوم بازیافت و استفاده مجدد از مواد آشنا، این بازی را در برنامه روزانه کودک میگنجاند.
بازی تقویت حافظه تصویری
در مبحث انواع بازی برای تقویت هوش کودکان، تمرین تقویت حافظه تصویری جایگاه ویژهای دارد. در این بازی، چند تصویر از روی کارتهای مختلف به کودک نشان دهید و سپس یکی از آنها را حذف کنید. کودک باید تشخیص دهد کدام تصویر ناپدید شده یا برای تکمیل تصاویر جای کدام تصویر خالی است.
این تمرین به جز پرورش حافظه بصری، تمرکز را در کودکان تقویت میکند. کودکانی که بهتر میتوانند روی موضوعات تمرکز کنند، عملکرد بهتری در یادگیری مفاهیم مختلف داشته و از هوش هیجان بهتری برخوردارند.
نمایش عروسکی
نمایش بازی کردن و درگیر شدن در نمایشهای عروسکی به جای کاراکترهای مختلف، همزمان ابعاد ذهنی مختلف کودک را تحریک میکند. در اجرای نمایش عروسکی، علاوه بر مهارتهای زبانی و تقویت اعتماد به نفس، کودک نقشهای مختلف را تمرین کرده و با بکارگیری هوش خود درک بهتری از موقعیتهای اجتماعی و احساسی پیدا میکند.
بازی لگو یا بلوکهای خانهسازی
ایدهپردازی، طراحی، ساخت، تخریب و بازسازی از جمله مهارتهایی هستند که در بازی با لگوهای آموزشی کودکان یاد میگیرند. روانشناسان کودک معتقدند پیچیدهترین مفاهیم فضایی را در بازی با لگوهای ساده میشود به کودکان آموزش داد. این بازی پایهای برای پرورش ذهنهای تحلیلگر در آینده خواهد بود و کودکانی که زمان کافی برای این بازی در کنار والدین یا پرستار کودک صرف میکنند، به اقتضای سن خود عملکرد خلاقانهتر و هوشمندانهتری در اجتماع خواهند داشت.
حل معما
الگوهای سادهای که والدین یا پرستار کودک در منزل طراحی میکنند، یا بازیهای کارتی رایج مثل دنباله عددی، تصویر ناقص، مقایسه تفاوتها و… به کودک کمک میکند تا ذهن خود را روی منطق پشت روابط و رابطه علت و معلولی آنها با یکدیگر متمرکز کند. این تشویق به کنجکاوی، روحیه پرسشگری را در او پرورش میدهد و از او انسان باهوشتری میسازد.
بازی مشاغل
در بازی به کودکان نقش معلم، آتشنشان، راننده تاکسی یا نجار بدهید و از این طریق روابط اجتماعی و عملکردهای شغلی مختلف را به او بیاموزید. کودکانی که تجارب بیشتری در اجتماع دارند یا از روابط اجتماعی درک بهتری دارند، در رفتارهای مسئولانه و همدلی کردن، عملکرد بهتری از خود نشان میدهند. این موضوع، در حوزه هوش هیجانی است و در آینده کودکان نقش بسزا دارد.
نکاتی برای والدین و پرستار کودک
- انتخاب بازی متناسب با سن کودک: بازی باید با مرحله رشد کودک تناسب داشته باشد تا باعث خستگی یا بیعلاقگی او نشود.
- تنوع در بازیها: تکرار، کودکان را خسته و بیانگیزه میکند. برای پرورش هوش و خلاقیت کودکان، طیف وسیعی از بازیهای حرکتی، ذهنی و کلامی را در برنامه بگنجانید.
- مشارکت والدین یا پرستار کودک: در بازی کردن، چه والد هستید چه پرستار کودک در منزل، خودتان یکی از نقشها را به عهده بگیرید تا ادامه بازی برای کودک باورپذیر و جذاب شود.
- انتخاب محیط بازی: بازی با کودکان باید در جای امن، آرام و بدون حواسپرتی باشد. محیطهای شلوغ باعث کاهش تمرکز و اثربخشی بازی میشوند.
در پایان
در رشد و تکامل ابعاد جسمانی و ذهنی کودکان، نمیتوان نقش پررنگ بازی را انکار کرد. هرکدام از بازیهایی که در این صفحه معرفی شدند، با هدف رشد عاطفی و شناختی کودکان طراحی شدهاند و اگر آنها را به درستی و با شرایط مناسب اجرا کنید، به سرعت نتیجه مثبت آنها را خواهید دید.
برای خانوادههایی که از پرستار کودک در منزل برای مراقبت از فرزندشان کمک میگیرند، استخدام پرستاران آموزشدیده و باتجربه اهمیت زیادی دارد. تیم متخصص سفیران آرامش با بهرهگیری از پرستاران خبره در زمینه روانشناسی کودک، آماده همراهی والدین در مسیر تقویت هوش و خلاقیت کودکان است. جهت برقراری ارتباط با این موسسه به صفحه تماس با ما در وبسایت آن مراجعه نمایید.
بدون دیدگاه