درباره اختلال ADHD چه میدانید؟ چطور باید کودک بیش فعال را تشخیص داد و مسیر درست ارتباط با او را در پیش گرفت؟ اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD) از جمله شایعترین اختلالات نوروسایکیاتریک دوران کودکی است که با علائمی مانند حواسپرتی بیش از حد، بیقراری حرکتی و ناتوانی در کنترل واکنشها همراه است. مطالعات روی کودکان ایرانی نشان داده است که حدود ۷ درصد از آنها درجاتی از این اختلال را تجربه میکنند.
مراقبت از این کودکان نیاز به رویکردی چند وجهی دارد و با تکنیکهای تربیتی معمولی نمیتوان آن را مدیریت کرد. آموزش والدین، مداخلات رفتاری حسابشده، پیگیری پزشکی و روانپزشکی و در بسیاری از موارد، استفاده از خدمات مراقبتی حرفهای در منزل، از جمله راهکارهایی هستند که ترکیبی از آنها با یکدیگر برای مراقبت از کودکان مبتلا به ADHD لازم است. در همین راستا، این مطلب از وبسایت موسسه سفیران آرامش به بررسی راهکارهای مؤثر و علمی موجود میپردازد و به شما کمک میکند مسیر حرفهایتر را برای ارتقای کیفیت زندگی خود و فرزندتان در پیش گیرید.
ADHD چیست و چرا مراقبت تخصصی لازم دارد؟
برخلاف تصور عموم، ADHD فقط به فعالیت فیزیکی زیاد کودک محدود نمیشود. خیلیها بازیگوشیهای کودکانه یا علاقه به بازیهای هیجانی در کودکان را به اختلالات بیش فعالی ارتباط میدهند؛ در حالیکه این اختلال عصبی – روانی ساختار عصبی مغز کودک را درگیر میکند و به صورت واضح و جدی بر عملکرد تحصیلی، روابط خانوادگی و دوستانه و حتی عزت نفس او تأثیر میگذارد.
اولین قدم در کمک کردن به کودکان مبتلا به بیش فعالی، نزدیک شدن به آنها و شناخت نحوه صحیح برقراری ارتباط با آنهاست. برای این کار، باید علائم بیش فعالی را بشناسید و با آگاهی و دلسوزی برای بهبود این اختلال، گام بردارید. والدین یا پرستار کودک در منزل، برای این کار ممکن است نیاز به پوشیدن زره آهنی داشته باشند و برای عبور از موانع به اندازه کافی صبور و ثابت قدم باشند.
علائم و نشانههای ADHD در کودکان
بیش فعالی، اختلال نقص توجه یا ADHD به طور کلی در سه نوع ظاهر میشود:
- نوع بیش فعال/تکانشی: کودکان مبتلا به این نوع از ADHD مدام در حال حرکت هستند، وسط حرف دیگران میپرند و توان ماندن در یک فعالیت یا یک وضعیت ثابت را ندارند.
- نوع بیتوجه: در این حالت، کودک به راحتی حواسش پرت میشود، بازیها و تکالیفش را نیمهکاره رها میکند و حتی در ساماندهی امور عادی روزانه دچار مشکل میشود.
- نوع ترکیبی: ترکیبی از علائم دو نوع اول (فعال/ تکانشی و بیتوجه) که پیچیدگی و حساسیت بیشتری دارد و برخورد با آن دشوارتر است.
تشخیص صحیح، اولین و مهمترین مرحله از درمان کودکان بیش فعال است. پزشکان و روانپزشکان برای این کار به مصاحبههای بالینی، تکمیل کردن فرمهای رفتاری و ارزیابیهای نوروسایکولوژیک تکیه میکنند و بر اساس آن تصمیم میگیرند.
نکته مهم این است که در بسیاری از موارد پرستار کودک در منزل که تجربه و تخصص کافی ندارد یا والدینی که به اندازه کافی آگاه و واقعبین نیستند، متوجه این اختلال نمیشوند. آنها تصور میکنند کودک صرفاً بازیگوش است و نمیتواند تمرکز کند، اما در حقیقت با یک اختلال نیازمند درمان تخصصی مواجهاند که تاخیر در رسیدگی به آن، شرایط را سختتر میکند. بنابراین؛ والدین مسئولیت مهمی در این مرحله به عهده دارند و آگاهی و واکنش به موقع آنها تعیینکننده است.
چالشهای مراقبت از کودکان بیش فعال و راه حلها
والدین کودکان مبتلا به ADHD ، اغلب با چالشهایی روبرو هستند که سایر والدین به سختی میتوانند درک کنند. بعضی از این چالشهای فراتر از حد تصور عبارتاند از:
- بینظمی در خواب و بیداری: کودک دیر به خواب میرود یا در خواب بیقرار است.
- مشکلات تغذیهای: کودک بیش فعال به غذا بیمیلی میکند یا تغذیه نامنظم و بدون برنامه دارد.
- رفتارهای ناگهانی و خشمهای انفجاری: گاهی رفتارهای کودکان ADHD ممکن است برای اطرافیان ترسناک یا کلافهکننده باشد.
- افت تحصیلی علیرغم بهرهمندی از هوش طبیعی: عدم تمرکز در یادگیری و ناتوانی در پیگیری تکالیف، باعث افت تحصیلی کودکان مبتلا به بیش فعالی میشود.
راه حل موثر در چنین شرایطی، کمک گرفتن از افراد حرفهای در حوزه روانشناسی کودکان است که نحوه برخورد صحیح در موقعیتهای خاص را بداند و برای هرکدام، متناسب با سن و موقعیت کودک بهترین راهکار را معرفی کند. به عنوان مثال، یک پرستار با تجربه با استفاده از روشهایی چون “تقسیم وظایف به گامهای کوچک” و “ایجاد الگوی ثابت خواب و خوراک”، رفتارهای مثبت را تقویت میکند تا روند درمان نیز برای کودک و خانوادهاش هموارتر شود.
نقش پرستار کودک در منزل در مدیریت ADHD
برخلاف تصور خانوادهها، حضور پرستار کودک در منزل تنها برای مراقبت فیزیکی و انجام فعالیتهای روتین کودک مثل غذا دادن، حمام کردن، بازی کردن و انجام تکالیف نیست. در مورد کودکان مبتلا به ADHD، حضور یک پرستار کودک آموزشدیده و با تجربه در زمینه مراقبت از کودکان خاص میتواند تسهیلگر مسیر درمان باشد. این افراد قادرند برنامه روزانه هدفمندی طراحی کنند که شامل مراحل موثر در درمان کودک بیش فعال باشد:
- فعالیتهای منظم و هدفمند فیزیکی برای تخلیه انرژی
- تمرینهای افزایش تمرکز
- مدیریت داروها طبق دستور پزشک
- برقراری تعامل همدلانه و بدون قضاوت
ویژگیهای ضروری پرستار برای کودک ADHD
پرستاری از کودک بیش فعال نیازمند برخورداری از مهارتها و ویژگیهای خاص است. از جمله این ویژگیها میتوان موارد زیر را نام برد:
- آشنایی با اصول روانشناسی کودک و رفتاردرمانی
- توانایی تنظیم فعالیتهای هدفمند
- توانایی مدیریت واکنشهای بحرانی و حفظ خونسردی در موقعیتهای پرتنش
- توانایی آموزش مهارتهای زندگی به کودک به شکل غیرمستقیم
خدمات سفیران آرامش برای کودکان ADHD
شرایط کودکان بیش فعال با کودکان دیگر یکسان نیست. به همین دلیل، مراقبت از کودکان مبتلا به ADHD حساسیتهایی دارد که اگر نادیده گرفته شوند وضعیت عود میکند و درمان ADHD پیچیدهتر میشود. سفیران آرامش با تکیه بر تیمی متشکل از پرستاران تحصیلکرده در حوزه اختلالات بیش فعالی، خدمات منحصر به فرد در مراقبت از کودکان ADHD ارائه میدهد. این خدمات شامل موارد زیر است:
- ارزیابی اولیه رفتاری توسط مشاوران
- طراحی برنامه مراقبتی ویژه برای هر کودک
- حضور پرستار به صورت تمام وقت، نیمه وقت یا ساعتی
- همکاری با روانشناس یا روانپزشک برای پیگیری روند درمان
تجربه خانوادههایی که از این خدمات استفاده کردهاند، نشان میدهد بعد از مدتی تنشهای خانوادگی کاهش یافته، پیشرفت تحصیلی محسوس ایجاد شده و رفتار اجتماعی کودک بهبود یافته است.
توصیههای مهم برای والدین کودکان مبتلا به ADHD
حضور پرستار کودک در خانه برای مراقبت از کودک بیش فعال بسیار مؤثر است، اما نقش والدین در مسیر درمان ADHD را نمیتوان انکار کرد. در ادامه چند توصیه تخصصی برای والدین آوردهایم:
- برنامه مشخص و قابل پیشبینی طراحی کرده و هر بار بدون استثنا آنها را اجرا کنید.
- از نفی کردن و استفاده از افعال منفی پرهیز کنید؛ به جای “این کار را نکن” بگویید “بیا این کار رو انجام بده”.
- محیط خانه را ساده و بدون محرک نگه دارید تا حواس کودک کمتر پرت شود.
- بازیهایی مانند دویدن یا ترامپولین را برای تخلیه انرژی در برنامه روزانه بگنجانید.
- رفتار مثبت را بلافاصله پاداش دهید (کلامی یا با در آغوش گرفتن).
پرستار کودک؛ همراه تخصصی برای مسیر سخت
والدینی که احساس درماندگی میکنند، باید بدانند که این شرایط دائمی نیست. پس به جای به دوش کشیدن تنهایی مشکلات، میتوانند با دریافت کمک زندگی آرامتری را برای خود و فرزندشان فراهم کنند. کودکان مبتلا به ADHD با چالشهایی جدی اما قابل مدیریت مواجهاند و حمایتهای تخصصی نظیر پرستاری در منزل، میتواند زندگی را برای همه اعضای خانواده قابل تحملتر و رضایتبخشتر کند.
سفیران آرامش آماده است تا با ارزیابی دقیق نیازهای فرزند شما، بهترین پرستار کودک در منزل را در اختیارتان قرار دهد. جهت برقراری ارتباط با این موسسه به صفحه تماس با ما در وبسایت آن مراجعه نمایید.
){kind=link}
بدون دیدگاه