تصور کنید حرکت دستهای شما روز به روز کندتر میشود و انجام سادهترین کارهای روزمره مثل غذا خوردن برایتان به چالشی بزرگ تبدیل میشود؛ این واقعیت زندگی بسیاری از مبتلایان به بیماری پارکینسون است.
بیماری پارکینسون، دومین اختلال عصبی شایع پس از آلزایمر است که با سرعت قابل توجهی در حال گسترش است. بر اساس مطالعهای در سال ۲۰۲۴، تعداد مبتلایان به این بیماری در سراسر جهان به ۱۱.۷۷ میلیون نفر رسیده است و کارشناسان پیشبینی میکنند تا سال ۲۰۵۰ این رقم به ۲۵.۲ میلیون نفر افزایش یابد. در ایران نیز، نرخ ابتلا به پارکینسون حدود ۴۰ درصد بالاتر از میانگین جهانی است که یک آمار بسیار نگرانکننده به حساب میآید.
در حالی که درمان قطعی برای پارکینسون هنوز معرفی نشده، پیشرفتهای اخیر در حوزههای درمانی خانگی و کلینیکی راهکارهایی را برای بهبود کیفیت زندگی بیماران ارائه میدهد. این مطلب از وبسایت موسسه سفیران آرامش را به بررسی روشهای نوین درمانی در دو حوزه خانگی و کلینیکی اختصاص دادهایم تا به بیماران و خانوادههای آنان در مدیریت بهتر بیماری کمک کنیم.
روشهای درمانی کلینیکی پارکینسون
به دلیل اهمیت سلامت افراد در جامعه و خطرات جدی بیماری پارکینسون، در سالهای اخیر، درمان بیماری پارکینسون وارد مرحلهای نوین شده است که در آن از تکنولوژیهای پیشرفته و روشهای جدید کمک میگیرند. این راهکارها، امیدهای تازهای برای کنترل علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران به ارمغان آوردهاند که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
تحریک عمقی مغز (DBS)
منظور از تحریک عمقی مغز، استفاده از فناوری پیشرفته دستگاههایی است که فعالیتهای غیرطبیعی مغز را شناسایی کرده و به صورت آنی تحریکات الکتریکی متناسب با نیاز بیمار را ارائه میدهند. این روش میتواند به کاهش علائم حرکتی و کاهش وابستگی به داروها کمک کند.
درمان با داروهای تزریقی زیر پوستی
داروهایی مانند «Onapgo» و «Vyalev» که در دسته داروهای تزریقی زیر پوستی قرار دارند، میتوانند به کنترل نوسانات حرکتی در بیماران مبتلا به پارکینسون کمک کنند. بیماران پارکینسونی این داروها را در دوزهای ثابت و تنظیمشده مصرف میکنند و به این ترتیب مصرف داروهای خوراکی کاهش پیدا میکند. مطالعات نشان دادهاند که این روش درمان پارکینسون میتواند در بهبود کنترل علائم و کاهش عوارض جانبی مرتبط با داروهای خوراکی بسیار موثر باشد.
درمان با سلولهای بنیادی
تحقیقات در زمینه استفاده از سلولهای بنیادی برای جایگزینی نورونهای دوپامینرژیک آسیبدیده در مغز در حال پیشرفت است. در یک مطالعه بالینی که در بیمارستان Brigham and Women’s ایالات متحده انجام دادند، از سلولهای بنیادی گرفته شده از خون بیمار برای جایگزینی نورونهای دوپامینرژیک استفاده کردند و نتایج نشان داد که این روش هم ایمن است و هم در علائم حرکتی بیماران مبتلا به پارکینسون بهبودهایی حاصل میکند.
روشهای درمانی خانگی پارکینسون
آیا درمان بیماری پارکینسون و کنترل علائم آن با روشهای خانگی و خودمراقبتی امکانپذیر است؟
تحقیقات جدید نشان میدهند که مجموعهای از اقدامات خودمراقبتی مثل ورزش هدفمند و روشهای مبتنی بر مداخلات ذهن و بدن و اصلاح تغذیه، علائم حرکتی پارکینسون را بهبود بخشیده و کیفیت زندگی فرد مبتلا را ارتقا میدهد. برای درک بهتر این موضوع، در بخشهای بعدی توضیحات کاملی برای هر تکنیک خانگی ارائه میدهیم.
ورزش هوازی و تناوبی با شدت بالا (HIIT)
ورزش هوازی مثل تمرین دوچرخه در منزل به صورت سه بار در هفته و هر بار به مدت نیم ساعت، میتواند روند پیشرفت بیماری را آهسته کند. علاوه بر این، یک مطالعه مقدماتی نشان داده که تمرینهای هوازی با شدت بالا حتی میتوانند از سلولهای دوپامینرژیک محافظت کرده و روند تحلیل عصبی را معکوس کنند. برنامههای ترکیبی شامل هوازی، قدرتی و انعطافپذیری نیز، تأثیر مثبتی بر عملکرد شناختی دارند.
نوع تمرینات و مدت زمان انجام آنها را میتوانید با کمک پزشک با فیزیوتراپ برنامهریزی کنید و برای انجام آنها در منزل، از پرستار بیمار در منزل کمک بگیرید.
تأثیر تمرین ذهن – بدن (Tai Chi، حرکات تعادلی، رقص)
تمرینهایی مانند رقص، حرکات تعادلی، تای چی، یوگا و تمرینهای چند بعدی تأثیر مثبتی در بهبود حرکت و کیفیت زندگی بیماران پارکینسونی دارند. فعالیتهای آبی نیز، در این دسته قرار میگیرند و به شکل قابل توجهی بر کاهش علائم پارکینسون اثرگذارند.
اصلاح رژیم غذایی
تغذیه مناسب میتواند علائم پارکینسون را کاهش داده و عملکرد مغز و بدن را تقویت کند. برای مثال، مصرف سبزیجات سبز، توتها و ماهیهای چرب مانند سالمون باعث افزایش آنتیاکسیدانها و محافظت از سلولهای عصبی میشود و مواد غذایی سرشار از فیبر و مصرف آب کافی به پیشگیری از یبوست کمک میکند که در این بیماران شایع است. کاهش قند و چربیهای اشباع نیز برای کنترل التهاب و سلامت عصبی توصیه میشود.
تمرینات گفتار و بلع
در درمان پارکینسون، هدف درمان علائم و کنترل آنهاست. برای کاهش اختلالات بلع و گفتار که از شایعترین علائم و مشکلات بیماران مبتلا به پارکینسون است، انجام تمرینات ساده مانند صحبت کردن مقابل آینه یا ضبط صدا به بهبود وضوح و قوت صدا کمک میکند. همچنین تمرینات بلع که میتوانند با آموزش ویدیویی یا جلسات کوتاه آنلاین انجام شوند، خطر خفگی و مشکلات تغذیهای را کاهش میدهند. این تمرینات روزانه که زمان زیادی هم نمیبرند، میتوانند اعتماد به نفس بیمار را بهبود دهند.
مدیریت خواب و آرامش
خواب منظم و کاهش استرس از اقدامات مهم در کنترل علائم پارکینسون است. برای تنظیم ساعت خواب و بیداری بیمار پارکینسونی، یک روتین شبانه منظم ایجاد کرده و به کیفیت خواب او کمک کنید. تمرینهای آرامسازی و تنفس عمیق هم اضطراب و تنش عضلانی را کاهش میدهند و تا حدی میتوانند علائم حرکتی را بهبود بخشند.
در کنار روشهای خانگی درمان پارکینسون، ایجاد محیط امن در منزل برای بیماران پارکینسون حیاتی است. نصب دستگیره و نرده در حمام و راهرو، استفاده از کفپوشهای ضد لغزش و صندلیهای محکم و تنظیم ارتفاع مبلمان، باعث افزایش استقلال و کاهش خطر زمین خوردن میشود و به خانوادهها هم اطمینان خاطر بیشتری میدهد.
آیا حضور پرستار در منزل به درمان بیماران پارکینسون کمک میکند؟
در پاسخ به این سؤال که آیا حضور یک پرستار بیمار در منزل میتواند علاوه بر مراقبت، در درمان بیماری پارکینسون نیز مؤثر باشد، باید گفت که پرستاری با تجربه و دانش تخصصی، با نظارت مستمر بر علائم پارکینسون و اجرای دقیق تمرینهای توانبخشی، نقش کلیدی در مدیریت بیماری ایفا میکند. در واقع، پرستار بیمار پارکینسونی در منزل وظیفه دارد علائم حرکتی و غیر حرکتی بیمار را ارزیابی کند، لرزش، کندی حرکت، اختلال تعادل، تغییرات خلق و اختلالات شناختی را با دقت ثبت کند و برای یافتن بهترین روش متناسب با شرایط به پزشک معالج کمک کند.
پرستار، همچنین مصرف داروها و رژیم غذایی بیمار را پیگیری کرده، عوارض جانبی را شناسایی و با پزشک هماهنگ میکند. این موضوع به ویژه در بیمارانی که دچار نوسانات حرکتی و فراموشی دارو هستند یک نیاز حیاتی است.
در پایان
بیماری پارکینسون که در سالهای اخیر یک چالش پزشکی بوده است؛ فرآیندی پیچیده دارد که طبعا نیازمند مدیریت ترکیبی و پیچیده نیز، هست. استفاده همزمان از روشهای نوین کلینیکی، مراقبتهای هدفمند خانگی و حضور پرستار بیمار در منزل، باعث میشود علائم حرکتی و غیر حرکتی بیماری پارکینسون کنترل شده و استقلال و کیفیت زندگی بیمار در حد قابل قبولی باقی بماند.
با توجه به پیچیدگیهای بیماری و نیاز به مراقبت مستمر، حضور یک پرستار بیمار در منزل میتواند تفاوت بزرگی برای بیمار و اطرافیانش ایجاد کند و آنها را در مسیر درمان و کند کردن روند بیماری، همراهی کند. برای دریافت خدمات پرستاری تخصصی در منزل و طراحی برنامه مراقبتی دقیق و منظم برای بیماران پارکینسون، با تیم حرفهای سفیران آرامش تماس بگیرید و از خدمات جامع این مجموعه بهرهمند شوید.
بدون دیدگاه