برفک دهان نوزادان یکی از مشکلات شایع در دوران نوزادی است که میتواند باعث نگرانی والدین شود. این مشکل که به دلیل رشد بیش از حد قارچ کاندیدا آلبیکنس در دهان نوزاد به وجود میآید، اگرچه این عارضه معمولاً خطر جدی در پی ندارد، اما میتواند برای نوزادان ناراحتکننده باشد و والدین کم تجربه را نگران کند. در این صفحه، با سفیران آرامش به بررسی علل، علائم و روشهای درمان و پیشگیری از برفک دهان نوزادان میپردازیم.
برفک دهان چیست؟
برفک دهان نوعی عفونت قارچی است که در دهان نوزادان ظاهر میشود. این قارچ به صورت طبیعی در بدن اکثر افراد وجود دارد، اما در شرایط خاصی مانند ضعف سیستم ایمنی یا مصرف آنتیبیوتیکها، میتواند بیش از حد رشد و نمو کند و باعث عفونت شود. برفک دهان معمولاً به شکل لکههای سفید یا کرمی روی زبان، لثهها و داخل گونهها دیده میشود و ممکن است با ناراحتی یا درد هم همراه باشد.
علل ایجاد برفک دهان در نوزادان
برفک دهان به دلایل مختلفی در نوزادان ایجاد میشود که معمولاً به ضعف سیستم ایمنی یا اختلال در تعادل قارچها و باکتریها مربوط است. در ادامه به برخی از مهمترین این عوامل اشاره میکنیم:
- سیستم ایمنی ضعیف: سیستم ایمنی نوزادان در ماههای آغازین زندگی هنوز کامل نشده است و عملکرد ایدئالی ندارد، این باعث میشود که بدن آنها نتواند به خوبی با عفونتها مقابله کند.
- مصرف آنتیبیوتیکها: اگر نوزاد یا مادر شیرده آنتیبیوتیک مصرف کرده باشند، تعادل طبیعی باکتریها و قارچها در بدن مختل میشود و این مسئله میتواند منجر به رشد بیش از حد قارچ کاندیدا شود.
- تماس با قارچ: قارچ کاندیدا میتواند از طریق نوک سینه مادر، شیشه شیر یا پستانک آلوده به دهان نوزاد منتقل شود.
- خشکی دهان: کاهش تولید بزاق در برخی نوزادان ممکن است منجر به خشکی دهان و ایجاد محیط مناسبی برای رشد قارچ شود.
بیشتر بخوانید: تشخیص زردی نوزاد در منزل
علائم برفک دهان در نوزادان
برفک دهان نشانههایی دارد که قابل مشاهده هستند و والدین را از این عارضه آگاه میکنند. رایجترین علائم برفک دهان نوزادان عبارتاند از:
- لکههای سفید یا کرمی روی زبان، داخل گونهها، لثهها یا سقف دهان که با دستکاری آنها ممکن است خونریزی به وجود بیاید.
- کاهش اشتها یا تمایل نوزاد به تغذیه به دلیل احساس درد و ناراحتی در دهان.
- بیقراری و گریه بیشتر از حد معمول.
- قرمزی و التهاب در دهان.
- ترکخوردگی یا قرمزی در گوشههای دهان.
روشهای درمان برفک دهان نوزاد
برفک دهان در نوزادان میتواند باعث نگرانی والدین شود، اما خوشبختانه روشهای درمانی متعددی برای مقابله با این مشکل وجود دارد. انتخاب روش مناسب درمان بستگی به شدت عفونت و شرایط نوزاد دارد که با رعایت برخی نکات بهداشتی و بهرهگیری از توصیههای پزشکی قابل انجام است.
- مشاوره با پزشک: اگر متوجه علائم برفک در دهان نوزاد شدید، بهتر است ابتدا با پزشک متخصص مشورت کنید. پزشک ممکن است داروهای ضد قارچ مانند نیستاتین یا میکونازول را تجویز کند که به صورت قطره یا ژل روی نواحی آسیبدیده استفاده میشود.
- تمیز کردن وسایل نوزاد: پستانک، شیشه شیر و دیگر وسایل نوزاد باید به طور مرتب شسته و استریل شوند تا از انتشار قارچ و تشدید بیماری جلوگیری شود.
- رعایت بهداشت مادر: اگر مادر شیرده است، نوک سینهها باید به خوبی شسته و خشک شوند. در صورت وجود علائم قارچ روی سینه مادر، استفاده از کرمهای ضد قارچ توصیه میشود.
- افزایش رطوبت دهان: دادن مقدار کمی آب جوشیده سرد شده (در نوزادان بالای شش ماه) میتواند به شستشوی دهان و کاهش قارچ کمک کند.
- پرهیز از شکر و مواد قندی: مواد قندی میتوانند محیط مناسبی برای رشد قارچ فراهم کنند. بنابراین باید از دادن مواد شیرین به نوزاد خودداری شود.
درمانهای خانگی برای برفک دهان نوزادان
برفک دهان نوزادان یکی از مشکلاتی است که میتوان با استفاده از درمانهای خانگی ساده به بهبود آن کمک کرد. این روشها بهعنوان مکمل درمانهای پزشکی، راهکاری ایمن و موثر برای کاهش علائم و بهبود وضعیت نوزاد فراهم میکنند.
- محلول جوش شیرین: یک قاشق چایخوری جوش شیرین را در یک لیوان آب جوشیده سرد شده حل کنید. با یک گاز استریل آغشته به این محلول، دهان نوزاد را به آرامی تمیز کنید.
- سرکه سیب رقیقشده: سرکه سیب را با نسبت یک به چهار با آب رقیق کنید و با استفاده از پنبه یا گاز استریل، دهان نوزاد را تمیز کنید. این کار به تعادل pH دهان و جلوگیری از رشد قارچ کمک میکند.
- روغن نارگیل: روغن نارگیل خاصیت ضد قارچی دارد. میتوانید مقدار کمی از آن را با یک گاز استریل به آرامی روی لکههای سفید دهان نوزاد بمالید.
به این نکته توجه کنید در انجام هیچکدام از روشهای بالا از حد معمول فراتر نروید و مقدار مواد استفاده شده را با دقت کنترل کنید.
بیشتر بخوانید: استفراغ کودکان نشانه چیست؟ راهکارهای درمان خانگی
پیشگیری از برفک دهان نوزادان
با آگاهی و رعایت نکات بهداشتی میتوان از بروز برفک دهان در نوزادان جلوگیری کرد و در صورت وقوع، با درمانهای مناسب، این مشکل را برطرف ساخت.
- رعایت بهداشت: شستن دستها قبل از تماس با نوزاد و تمیز نگه داشتن وسایل او از مهمترین اقدامات پیشگیرانه است.
- استریل کردن وسایل: پستانک، شیشه شیر و دیگر وسایل نوزاد باید به طور مرتب استریل شوند.
- خشک نگه داشتن دهان نوزاد: بعد از تغذیه، دهان نوزاد را با یک دستمال نرم و تمیز خشک کنید.
- مصرف پروبیوتیکها: در صورت مصرف آنتیبیوتیک توسط مادر یا نوزاد، استفاده از پروبیوتیکها میتواند به بازگرداندن تعادل طبیعی باکتریها کمک کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم برفک دهان در نوزاد شما بیش از چند روز ادامه داشت یا با درمانهای خانگی بهبود نیافت، باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورتی که نوزاد شما دچار تب، بیاشتهایی شدید یا کاهش وزن شد، این موارد نیاز به بررسی دقیقتر دارند.
نقش تغذیه مادر در پیشگیری و درمان برفک دهان نوزاد
یکی از جنبههای کمتر شناختهشده در پیشگیری و درمان برفک دهان نوزادان، تاثیر مستقیم تغذیه مادر شیرده است. غذایی که مادر مصرف میکند نه تنها بر کیفیت شیر او اثر میگذارد، بلکه میتواند بر سلامت بدن نوزاد و تعادل داخلی آن نیز تاثیرگذار باشد.
- کاهش مصرف شکر و کربوهیدراتهای ساده: قارچ کاندیدا از شکر به عنوان منبع تغذیه استفاده میکند. بنابراین، مادرانی که مصرف شکر، نوشیدنیهای شیرین و کربوهیدراتهای ساده را کاهش میدهند، میتوانند جلوی رشد این قارچ را بگیرند.
- افزودن مواد غذایی ضد قارچ به رژیم غذایی: مواد غذایی مانند سیر، زنجبیل و زردچوبه به دلیل خواص ضد قارچی میتوانند به کاهش احتمال انتقال قارچ به بدن نوزاد کمک کنند.
- مصرف پروبیوتیکها: مصرف ماست پروبیوتیک یا مکملهای حاوی باکتریهای مفید توسط مادر، میتواند به تعادل میکروبی بدن او و در نتیجه کاهش احتمال انتقال قارچ کمک کند. این تأثیر مثبت به نوزاد نیز منتقل میشود.
- نوشیدن آب کافی: هیدراته نگه داشتن بدن برای حفظ سلامتی عمومی و تعادل میکروبی اهمیت دارد. مادران شیرده باید مطمئن شوند که روزانه مقدار کافی آب و مایعات سالم مصرف میکنند.
این توصیهها، در کنار روشهای درمانی و بهداشتی دیگر، میتواند به مدیریت و جلوگیری از برفک دهان نوزاد کمک کند. رعایت تغذیه سالم و متعادل برای مادر، نقش مهمی در حفظ سلامت نوزاد دارد.
تیم سفیران آرامش آماده خدمت به شما
در تیم سفیران آرامش، ما با داشتن کادری مجرب و آموزشدیده، آماده ارائه خدمات پرستار کودک در منزل و نوزادان هستیم. اگر نوزاد شما به هر گونه مراقبت ویژه نیاز دارد، میتوانید روی کمک و مشاوره ما حساب کنید.
بدون دیدگاه